Kinderwens

Relaties en toekomst

Homokoppel

Aangezien mannen geen eicellen bezitten, is het niet mogelijk om zelf een kindje op de wereld te brengen. Daarvoor is immers een vrouw nodig. Er zijn twee manieren voor een homokoppel om alsnog een kind te hebben: adoptie en draagmoederschap.

 

Adoptie

Sinds 2006 mogen homo- en lesbische koppels ook kinderen adopteren. Bij adoptie kiest een koppel (of alleenstaande) ervoor om een kind op te voeden dat biologisch niet het zijne/hare is, maar het kind van twee andere personen. Adoptie kan zowel nationaal als internationaal zijn, maar dat tweede is voor homokoppels niet zo evident: er zijn immers heel wat landen waar homohuwelijk en adoptie verboden is en die dus ook niet willen dat kinderen van hun land geadopteerd worden door een homokoppel. Ook nationale adoptie is vaak moeilijk: heterokoppels krijgen immers vaak voorrang bij het adopteren van een kind omdat er nog steeds een opvatting heerst dat een kind het best opgevoed wordt door een mama en papa. Daarnaast is een grote drempel naar adoptie toe ook het kostenplaatje: veel mensen kunnen zich de procedure gewoon niet veroorloven. 

 

Draagmoederschap

Een homokoppel kan er ook voor kiezen om hun kind te laten dragen door een vrouw (die we dan (‘draagmoeder’ noemen). Daarbij staat één van beide mannen een zaadje af, dat dan gebruikt wordt om een eicel te bevruchten. Omdat in België veel vrees is voor ‘commercieel draagmoederschap’ (waarbij vrouwen betaald worden om andermans’ kinderen te dragen), stelt een ziekenhuis veel criteria, maar is er weinig wettelijke bescherming voor de vaders. Zo wordt bijvoorbeeld ook een eicel van een anonieme donor gebruikt (en dus niet van de draagmoeder) om de kans dat de draagmoeder het kind wil houden zo klein mogelijk te maken. 

 

Lesbisch koppel 

In tegenstelling tot een homokoppel, beschikt een lesbisch koppel niet over een zaadcel. Gelukkig voor hen zijn zaadcellen ruim voorhanden in spermabanken en zijn zij zelf in staat om een kind te dragen, waardoor het voor vrouwen makkelijker is om op natuurlijke wijze hun eigen kindje op de wereld te zetten. Toch kiezen ook lesbische vrouwen er soms voor om een kindje te adopteren. Een overzicht: 

 

Kunstmatige inseminatie

Kunstmatige inseminatie is de meest voorkomende en minst invasieve techniek die door lesbische koppels gebruikt wordt. Hierbij worden de spermacellen van een (al dan niet gekende) donor ingebracht bij één van de twee vrouwen, waarna bevruchting en innesteling plaatsvinden zoals bij en heterokoppel. De vrouw die de baby draagt, noemen we de ‘buikmoeder’, zij die met haar getrouwd of samenwonend is, de ‘meemoeder’. Beide hebben dezelfde ouderschapsrechten. 

 

IVF

In vergelijking met kunstmatige inseminatie is IVF (in-vitrofertilisatie) een meer invasieve en soms emotioneel zwaardere procedure. Bij deze techniek komt immers ook een hormonenbehandeling kijken en het kan vrij lang duren vooraleer men succes boekt. Bij IVF vindt de bevruchting van de eicel niet plaats in het lichaam van de moeder, maar erbuiten. Om die reden wordt de techniek ook wel ‘proefbuisbevruchting’ genoemd; omdat de zaadcel in een proefbuis wordt ingebracht in de eicel. Eens de eicel bevrucht is, wordt ze ingebracht bij de wensmoeder. De eicel die daarbij gebruikt wordt, kan zowel haar eigen eicel zijn als die van een (al dan niet anonieme) donor. Dat maakt het bijvoorbeeld ook mogelijk voor lesbische koppels om één mama de eicel te laten doneren en de andere mama het kindje te laten dragen. 

 

Adopție 

Voor adoptie geldt dezelfde uitleg als bij het homokoppel (zie eerder) 

 

Transvrouw en cisman 

Voor een koppel dat bestaat uit een transvrouw (een man die een vrouw is geworden) en een cisman (een man die als man geboren is), zijn de opties dezelfde als die van een homokoppel aangezien ook zij niet over eicellen beschikken. Een bijkomende mogelijkheid hier is dat de transvrouw voor haar transitie zaadcellen laat invriezen. Op die manier kan zij toch de biologische ouder van het kind zijn (als er bijvoorbeeld gewerkt wordt met draagmoederschap), maar dan wel door een zaadje in plaats van een eitje af te geven. 

 

Transman en cisvrouw 

Voor een koppel dat bestaat uit een cisvrouw (een vrouw die als vrouw geboren is) en een transman (een vrouw die een man is geworden), zijn de opties gelijkaardig aan die van een lesbisch koppel aangezien ook zij niet over zaadcellen beschikken. Ook hier is het voor de transman mogelijk om de biologsche ouder van een kind te zijn door  voor de transitie eicellen te laten invriezen en deze bijvoorbeeld via IVF te laten inbrengen in zijn partner. 

 

Hetero transkoppel 

Voor een koppel dat bestaat uit een transman (een vrouw die een man is geworden) en een transvrouw (een man die een vrouw is geworden), lijkt de situatie op het eerste gezicht onmogelijk aangezien de transman geen zaadcellen bezit en de transvrouw niet over een eicel beschikt. Toch is het in principe mogelijk, indien de transman nog niet geslachtsverandering heeft ondergaan, om op natuurlijke wijze een kind te krijgen dat biologisch van beide partners is. In dat geval moet de transman tijdelijk met zijn hormoontherapie stoppen en kunnen ze op natuurlijke wijze of via kunstmatige inseminatie met de (al dan niet ingevroren zaadcellen van de partner) een kind verwekken. Een concreet voorbeeld vind je hier.

 

Toch is dit makkelijker gezegd dan gedaan; het kan immers traumatisch zijn voor de transman om gedurende zo’n lange periode geen hormonen meer te nemen en zijn lichaam opnieuw te zien evolueren naar dat van een vrouw. Kiezen zij niet voor deze optie, dan blijven ook adoptie en draagmoederschap mogelijk. 

 

Pleegzorg 

Tot nu toe bespraken we de manieren om zelf een kind te krijgen dat ook juridisch gezien volledig het jouwe is. Een andere mogelijkheid is een pleegkind in huis nemen. Als pleegouder neem je ook de opvoeding van een kind op je (als koppel of alleenstaand) , maar geniet je vaak niet dezelfde rechten als een biologische of adoptieouder en loop je bovendien voortdurend het risico dat het kind in een ander gezin of een instelling wordt geplaatst. Desondanks kiezen veel mensen er bewust voor om pleegouder te worden, het kan bovendien ook een ‘oplossing’ zijn als natuurlijke of kunstmatige zwangerschap en adoptie onmogelijk blijken. 

 

Dit is allemaal heel theoretisch. Wil je weten hoe holebikoppels dit zelf beleven en beleefd hebben? Check dan eens onze YouTubereeks ‘Jongeren en hun kinderdroom’.